Bir Sunucuya WordPress Kurmak

1. Genel

                a. WEB sitesi kurmak için HTML dilini öğrenmeniz ve Not Defteri’nde elle kod yazmanız gereken günler epey geride kaldı. “Blog” tarzının yükselişiyle beraber, web sitesi kurmak için gereken teknik bilgi birikimini ve harcanan zamanı mümkün olduğunca azaltan pek çok yazılım ortaya çıktı. Arka planda aynı altyapıyı kullanmasına rağmen blog formatını aşan, etkileyici web siteleri kurmak artık çok kolay. Üstelik bu web siteleri tıpkı bir blog’a yazı yazar gibi dakikalar içinde ve zahmetsizce güncellenebiliyor.

                b. İnternette bir web sitesi sahibi olmanın birçok yolu var ama temel olarak iki farklı yöntemden bahsedebiliriz. İlki, sayfa tasarımını kendiniz yaptığınız ve tasarım öğelerini yerleştirdiğiniz bir görsel (WYSIWYG) editör kullanarak web sayfalarınızı inşa etmek ve elde ettiğiniz HTML dosyalarını internete yüklemek. Bu işi yapan çok sayıda masaüstü program ve online servis mevcut. İkinci yöntemse web sitesi kurmayı ve yönetmeyi oldukça basitleştiren bir “içerik yönetim sistemi” kullanmak.

                c. İçerik yönetim sistemlerinde tıpkı bir Word belgesine yazar gibi sayfa içeriğinizi oluşturabilir, basit formları doldurarak yeni sayfanızı mevcut tasarıma oturtabilirsiniz. İçerik yönetim sistemleri bir kez kurulduktan sonra tüm bu işleri sizin için arka planda yapar. Piyasada ücretli ve ücretsiz birçok içerik yönetim sistemi bulunuyor ama kullanışlılık ve performans açısından son yılların en etkileyici olanı WordPress. WordPress, profesyonel bir site kurmak için gereken tüm özeliklere sahip, ücretsiz ve açık kaynak bir içerik yönetim sistemi. Pek çok profesyonel sitenin WordPress’le inşa edildiğini öğrenmek sizi şaşırtmasın. WordPress’i kullanmak için tek yapmanız gereken kurulum ve ilk ayarlar için birkaç saatinizi ayırmak.

                d. Öncelikle, iki tür WordPress sitesinin mevcut olduğunu hatırlatalım. İlki, www.wordpress.com adresine ücretsiz üye olarak edinebileceğiniz adınız.wordpress.com adresli bir site. Bu şekilde tek kuruş ödemeden WordPress’i test edebilirsiniz ama özelleştirme imkânlarınız kısıtlı olacaktır. Bu tür, genellikle ücretsiz ve basit bir blog kurmak isteyenler tarafından tercih ediliyor. Bizim ele alacağımız ikinci yöntemse kendi WordPress’inizi kurmak. Bunun için www.wordpress.org adresinden WordPress kurulum paketini indirip kendi hosting alanınıza kurmanız gerekiyor. Hosting (barındırma) hizmeti ücretlidir ama ilk siteniz için yılda 15 TL’den başlayan makul fiyatlarla yeterli bir hosting paketi alabilirsiniz.

      2. WordPress İle Site Kurmak İçin Hosting Alanımızda Bulunması Gereken Asgari Özellikler

                a. WordPress’in en sağlıklı şekilde çalışması için hosting paketiniz bir Linux sunucuda (Windows değil) olmalıdır. WordPress’in sağlıklı çalışması için Linux’u tercih etmenizi öneriyoruz. Bu arada bir hatırlatma yapalım: Hosting paketinizle sizin PC’nizde işletim sisteminin bir ilgisi yok; yani bilgisayarınızda Windows kullansanız da Linux tabanlı bir host’unuz olabilir.

                b. Ayrıca hosting paketinizde mutlaka PHP (popüler bir web programlama dili) ve MySQL (veritabanı) desteği bulunmalıdır.

                c. www.isim.com ya da www.isim.com.tr gibi adreslere alan adı (domain) dendiğini hatırlatalım. Çoğunlukla hosting firmaları alan adı da satar; yani hosting paketi ve alan adınızı aynı anda alabilirsiniz. .com, .net, .org uzantılı alan adları herkes tarafından alınabilir ve fiyatları değişkendir (genellikle yıllık 20-30 TL arası). .tr uzantılı bazı alan adları (örneğin com.tr) içinse belge gereklidir. Bu konuda bilgi almak için www.nic.tr adresini ziyaret edebilirsiniz. Bazı hosting firmaları belli hosting paketleriyle birlikte ücretsiz alan adı hediye edebilir. Bu gibi kampanyaları da dikkate almanızda fayda var.

      3. WordPress’in Hosting’imize Kurulması:

                a. Takıldığınız noktalar olursa (örneğin MySQL veritabanını oluşturamazsanız ya da herhangi bir hata alırsanız) hosting sağlayıcınızdan destek istemekten çekinmeyin. Buna rağmen kurulumu tamamlayamazsanız hosting sağlayıcınız WordPress kurulumunu cüzi bir ücretle ya da ücretsiz olarak da sizin için gerçekleştirebilir.

                b. WordPress’in güncel sürümü her zaman http://wordpress.org adresinden indirebilir. WordPress’in Türkçe dil desteğiyse wordpress-tr.com tarafından geliştiriliyor. WordPress’le yapabileceklerinizi görmek için Smashing Magazine’in geçen yıl seçtiği en iyi bedava 100 temayı mutlaka incelemenizi öneriyoruz.

      4. Kurulum Adımları

                a. WordPress’in son Türkçe sürümünü http://tr.wordpress.org adresinden indirin.

                b. 3.1 MB boyutundaki zip dosyasını PC’nize çıkarın. Açılan dosyaları FTP ile hosting alanınıza yüklemeniz gerekecektir.

                c. Burada dikkat etmemiz gereken bir husus var. Sıkıştırılmış pakette WordPress adında klasörü değil de o klasörün içindekileri sunucumuzun ana dizinine FTP aracılığıyla göndereceğiz.

                d. Bunun için FileZilla (http://filezilla-project.org) adlı ücretsiz FTP istemcisini kullanabilirsiniz. FileZilla’ya ya da herhangi bir FTP programına yazmanız gereken sunucu, kullanıcı adı ve parola bilgileri size hosting sağlayıcınız tarafından verilmiş olmalıdır.

                e. FileZilla da dahil, FTP programlarının genel mantığı, sizin PC’nizi gösteren soldaki bölmedeki dosyaları sunucuyu gösteren sağdaki bölmeye sürükleyerek yüklemektir. Soldaki bölmeden WordPress’i çıkardığınız “wordpress” adlı klasörü bulun ve içine girin. Sağdaki bölmeden de public_html (Linux tabanlılarda) ya da httpdocs gibi bir klasörün içine girmeniz gerekebilir; bu bilgiyi size hosting sağlayıcınız verecektir. Ardından, soldaki tüm WordPress dosyalarını seçerek sağdaki sunucu alanına sürükleyin. Kopyalarken klasör olarak değil klasörün içinde hepsi kopyalanabilir. Bağlantı hızınıza göre dosyaların yüklenmesi yarım saate kadar sürebilir.

                f. Dosyalar yüklendikten sonra web tarayıcınızı kullanarak sitenize (örn. www.adresiniz.com) girin. Karşınıza WordPress kurulumu gelecektir.

                g. “Konfigürasyon dosyası yarat” düğmesine ve ardından “Devam edebiliriz!”e tıklayın. Bu aşamada MySQL veritabanı bilgilerinizi girmeniz istenecektir. Çoğunlukla hosting sağlayıcınız veritabanınızı otomatik oluşturmaz; sizin elle oluşturmanız gerekir. Bunun için tarayıcınızda yeni bir sekme açarak hosting kontrol panelinize girin (panel adresi ve giriş bilgileri hosting sağlayıcınız tarafından verilmiş olmalıdır. )

                      (1)Kurulum yaparken “veritabanı adı” “veritabanı kullanıcı adı” ve “şifre’den” oluşan arayüze ulaşılınca diğer sekmede hosting’ini aç,

                      (2) Hosting panelinden “database” açılır.

                      (3) burada “database ekle” tıklanır

                      (4) açılan arayüze “database adı” “database kullanıcı adı” “şifre” bölümlerini gireriz ve bir kağıda not alırız  sonra wordpress sekmesine döner ve buradaki arayüzü aynı bilgilerle doldurur “gönder” butonuna basarız.

                h. Burada değişken panellere göre database tanımlama işlemleri 5’inci maddede belirtilen yönergeye göre sürdürülebilir.

                ı. Her hosting firmasının kontrol paneli farklı olabilir. Sizin yapmanız gereken panelde “MySQL veritabanları (databases)” gibi bir bölüm aramak. Bu bölümü kullanarak yeni bir veritabanı oluşturun ve bu veritabanına bir kullanıcı atayın. Örneğin biz herzamanasla.com diye hayali bir site kuruyoruz. Bu sitenin veritabanı adı herzaman_wp ve veritabanı kullanıcı adı da herzaman_wp olabilir. Veritabanını oluşturamazsanız yine hosting sağlayıcınızdan yardım alabilirsiniz

                j. Veritabanını oluşturup yetkilendirdikten sonra WordPress kurulumuna geri dönün. Oluşturduğunuz veritabanı adı, kullanıcı adı ve parolasını girin. Hosting sağlayıcınız aksini belirtmediyse veritabanı sunucusunu “localhost” olarak bırakın. Tablo ön ekini de değiştirmenize gerek yok Form doldurulurken;

                      (1) Veritabanı adı kısmına yukarıda da belirtildiği gibi Database tanımlarken oluşturuduğunuz MySQL ismini yazmalısınız. MySQL adı “veritabanı adı_siteadı” şeklinde olacaktır.

                      (2) Kullanıcı adı: Bu alan MySQL üzerinde yetki sahibi olarak atadığınız kullanıcı adı için doldurulmalıdır.

                      (3) Parola: MySQL yetkilisi olarak atadığınız kullanıcının şifresidir.

                      (4) Veritabanı Sunucusu: bu alan “localhost” olarak bırakılmalıdır.

                      (5) Tablo Ön Eki: Bu alanda “wp_” yazmaktadır. WordPress için hazırlanan plug in’ler bu varsayılan tablo ön ekinde hazırlandığı için buranın değiştirilmesi durumunda eklentilerin hatalı çalışmasına neden olabiliriz.                                 

                k. Formu gönderdiğinizde “Üzgünüm, wp-config.php dosyasına yazamıyorum.” hatasını alırsanız endişe etmeyin, bu normal Yapmanız gereken, alttaki kodların tamamını kopyalayıp boş bir Not Defteri belgesine yapıştırmak ve dosyayı wp-config.php adıyla kaydetmek. Ardından bu dosyayı FTP ile WordPress’i yüklediğiniz klasöre yükleyin. Dosyayı gönderdikten sonra kuruluma dönüp “Kuruluma devam et”e tıklayın.

                l. Her şey yolunda gittiyse karşınıza “Hoşgeldiniz” ekranı gelecektir. Buradaki forma sitenizin başlığını, yönetici olarak kullanacağınız kullanıcı adını (“admin” olmasın), istediğiniz parolayı ve e-posta adresinizi girin. Formu gönderdikten sonra karşınıza gelecek mesaj zaten kendini anlatıyor: “WordPress kuruldu. Şimdi tekrar sitenizin ana adresine girdiğinizde sizi kurulum ekranı yerine boş, ama size ait bir WordPres sitesi karşılayacaktır.

      5. Veritabanı Oluşturma

                a. Hosting hizmeti veren şirketler 3 farklı yönetici paneli sunabilir, bunlar; DirectAdmin, Plesk ve cPannel’dir.

                b. DirectAdmin Panelinde veritabanı oluşturma:

                      (1) DirectAdmin Panline girdikten sonra MySQL Management kısmından oluşturulan database’leri görebiliriz.

                      (2) Eğer hiç yoksa “create new database” kısmından yeni bir database oluşturmalıyız.

                               (a) Databe Name: veritabanı ismidir, herhangi bir isim verilebilir.

                               (b) Database Username: veritabanı kullanıcı ismidir, aynı isim tekrar verilebilir.

                               (c) Password: Şifredir.

                      (3) Bunları doldurduktan sonra “create” bileşeni ile yeni veritabanını oluşturabiliriz. Bu aşamaların hiçbirinde Türkçe karakter kullanılmamalıdır.

                c. cPannel’de veritabanı oluşturma

                      (1) Sitenizin cPannel’ine girdikten sonra MySQL Databases kısmına tıklayınız.

                      (2) MySQL Databases’a tıkladığınızda veritabanlarını görürüz.

                      (3) ‘Db’ veritabanı kısmına veritabanı adını gireceğiz.

                      (4) Daha sonra “Add Db” tuşuna basarak veritabanımızı oluşturalım

                      (5) ‘Database Created” kısmını gördüğümüzde veritabanı oluşturulmuştur.

                      (6) Şimdi veritabanı kullanıcısı oluşturacağız “Go BAck” tuşuna tıklayıp veritabanları sayfasına gidelim.

                      (7) “Databases” kısmından az önce oluşturduğumuz veritabanını seçeriz.

                      (8) ‘Privigeles” (Ayrıcalıklar) kısmı “All” olarak kalmalı böylece wordpress aracılığı ile veritabanı üzerinde tam hakimiyete sahip oluruz.

                      (9) “User” kısmından “Username” ve “Password” ekledikten sonra “Add User” kısmına tıklıyoruz böylelikle veritabanımız kullanıcımızda hazır duruma geliyor.

                      (10) son olarak oluşturduğumuz veritabanı ile kullanıcı adını bütünleştireceğiz. Database sayfasına geri dönün, User kısmından kullanıcı adını, Db kısmından da veritabanı adını seçip “Add User to Db” tuşuna basıyoruz. Böylece oluşturduğumuz veritabanına kullanıcı adımız ile tam hakimiyet sağlayacağız. Böylece veritabanımız hazır duruma geldi.

                d. Plesk Pannel’de veritabanı oluşturma

                      (1) Sitemizin pleskpannel kısmına gidikten sonra “create a database” butonuna tıklarız.

                      (2) Çıkan ekranda yeni veritabanı oluşturmak için “Add New Domain” kısmına tıklamalıyız. Eğer daha önce veritabanı oluşturulmuşsa ekrandaki domain kısmına tıklayarak yeni veritabanı sayfasından veritabanımızı oluşturabiliriz.

                      (3) Açılan ekranda databse ismini girip “Finish” e basarız.

                      (4) Oluşturduğumuz veritabanının ismine tıklarız. Açılan ekrandan “Add New Database Users” kısmına tıklarız. Burada Database adını girdikten sonra kullanıcı adımızı ve şifremizi girip OK tuşuna basarak veritabanını oluşturmuş oluruz.

               e. Şimdi 4’üncü maddenin “ı” bendinden itibaren yönergeyi takip ederek kurulumumuzu tamamlarız.   

      6. Wordpress kurum aşamalarında ekran arayüzünde “sitenizin arama motorlarında görülmesine izin ver” şeklinde bir onay kutusu görülmesi halinde kesinlikle izin verilmelidir. Böylece arama motorları siteyi bünyesine alır.

      7. Manuel Kurulum Adımları

                a. Veritabanımızı tanımladıktan sonra herhengi bir sebepten dolayı otomatik olarak wordpress olıuşturma formunu açmaz ise manuel kuruluma geçeriz.

                b. FTP aracılığı ile sunucumuza atmış olduğumuz dosyalardan “wp_sample.config.php”yi tekrar çekerek içindeki bilgileri oluşturulduğumuz veritabanı bilgileri ile değiştiririz.  ,

                c. Bu dosyayı açtığımızda yazılımın 16’ıncı satırından itibaren aşağıdaki değişiklikleri yaparız

                               DB_NAME: veritabanı adı

                               DB_USER: veritabanı kullanıcı adı

                               DB_PASSWORD: veritabanı şifresi

                               DB_HOST: localhost (localhost olarak bırakılmalıdır)

                d. Yukarıdaki bilgiler eksiksiz doldurulduktan sonra dosyanın ismi “wp-config.php” olarak değiştirilir.

                e. Dosya FTP aracılığıyla sunucumuza gönderilir.

                f. Site adınızı tarayıcına yazdığınızda kurulum işlemi otomatik olarak gerçekleşecektir.